
de Volkskrant
10 januari 2015 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd onlangs beweerd? Het gezicht van mensen met autisme is mannelijker. Wat zegt de zoutkorrelcheck? Een aandoening die vaak bij mannen voorkomt, is niet per se masculien. 
Miniatuurspoorbaantjes bouwen, bizarre wiskundepuzzels oplossen en uitvogelen hoe de automotor in elkaar zit. Een beetje man kan er uren mee bezig zijn. Een met autisme nog langer, vandaar dat de aandoening wel een vorm van extreme mannelijkheid wordt genoemd. Een nieuw Brits onderzoek lijkt die theorie te bevestigen: gezichtsfoto's van autistische mensen vertonen volgens toeschouwers veel mannelijkere trekken, meldt  vlak voor de Kerstdagen. Bewijst het onderzoek inderdaad dat autisten mannen in het kwadraat zijn? 

We pakken de oorspronkelijke studie erbij. De psychologen onderzochten 255 studenten van hun universiteit. Die vulden een autismevragenlijst in. Vervolgens vergeleken de wetenschappers de gezichten van de tien meest autistische en de tien minst autistische studenten op mannelijkheid. 

De kleine lettertjes in de studie onthullen wat problemen. Ten eerste scoorden de tien studenten met de meest autistische trekken op de test niet hoog genoeg om autistisch te zijn. Er kwam dus eigenlijk helemaal geen autist aan het onderzoek te pas. 

Probleem nummer twee: een steekproef van twintig mensen uit honderden is erg klein. We weten daarom niet of er studenten tussen zaten met mannelijke gezichten die weliswaar laag op de autismetest scoorden, maar niet bij de minst autistische tien zaten. Hun gezichten ontbreken dan onterecht in de vergelijking. 

Vooral het fundament van het onderzoek rammelt: het idee dat autisme een symptoom is van een extreem mannelijk brein, verliest al jaren aan geloofwaardigheid. Volgens de theorie ontstaat autisme eerder bij mensen die als foetus in de baarmoeder zijn blootgesteld aan te veel testosteron. Maar typisch mannelijke testosteronkenmerken, zoals langere ringvingers, blijken helemaal niet vaker onder autisten voor te komen. 

Wel is het zo dat bij mannen vaker dan vrouwen de diagnose autisme wordt gesteld. Daarbij speelt biologie vast een rol, maar de Britse autismestichting NAS wijst er ook op dat onze maatschappij de aandoening bij vrouwen slecht herkent, juist omdat er zo'n mannelijk stereotype aan kleeft. Een bril die autismeonderzoekers wellicht beter kunnen afzetten. 


